Alecensa® 150 mg | آلکتینیب – مهارکننده نسل دوم ALK در NSCLC

Alecensa 150 mg حاوی آلکتینیب (Alectinib) است؛ یک مهارکننده تیروزین‌کیناز انتخابی ALK با نفوذ عالی به سیستم عصبی مرکزی (CNS) که در درمان سرطان ریه سلول غیرکوچک (NSCLC) با بازآرایی ALK مثبت جایگاه خط اول دارد. این دارو با مهار سیگنالینگ وابسته به ALK، تکثیر و بقای سلول‌های توموری را به‌طور مؤثر کاهش می‌دهد.

🔬 ترکیب و کلاس دارویی

• ماده مؤثره: Alectinib

• کلاس دارویی: ALK Tyrosine Kinase Inhibitor (نسل دوم)

• فرم دارویی: کپسول خوراکی 150 mg

• مسیر مصرف: خوراکی

🧠 مکانیسم اثر (Mechanism of Action)

در بیماران ALK-positive NSCLC، بازآرایی ژن ALK منجر به تولید یک تیروزین‌کیناز فعال دائمی می‌شود که مسیرهای رشد و بقا (مانند PI3K/AKT و MAPK) را تحریک می‌کند.

آلکتینیب با:

• اتصال انتخابی به ناحیه ATP-binding در ALK

• مهار فسفریلاسیون و سیگنالینگ پایین‌دستی

• القای توقف چرخه سلولی و آپوپتوز

باعث مهار رشد تومور می‌شود.

🔑 مزیت مهم: نفوذ بالا به CNS و اثربخشی قابل‌توجه در متاستازهای مغزی.

📌 اندیکاسیون‌های درمانی

Alecensa 150 mg در بزرگسالان برای درمان:

• NSCLC متاستاتیک ALK-positive

  • به‌عنوان خط اول درمان

  • پس از پیشرفت بیماری با Crizotinib

انتخاب بیمار باید بر اساس تأیید مولکولی ALK rearrangement (IHC, FISH, NGS) انجام شود.

💊 دوز و نحوه مصرف

• دوز استاندارد: 600 mg دو بار در روز
  (4 کپسول 150 mg صبح و 4 کپسول عصر)

• مصرف همراه غذا جهت بهبود جذب

• ادامه درمان تا پیشرفت بیماری یا بروز سمیت غیرقابل‌تحمل

⚠️ تنظیم دوز در صورت افزایش CPK، سمیت کبدی یا برادی‌کاردی ضروری است.

⚠️ عوارض جانبی و پایش

عوارض شایع:

• خستگی

• یبوست

• ادم محیطی

• افزایش آنزیم‌های کبدی

• درد عضلانی

عوارض مهم:

• هپاتوتوکسیسیتی

• افزایش CPK (میوپاتی)

• برادی‌کاردی

• پنومونیت بینابینی (نادر اما جدی)

پایش‌های ضروری:

• LFTs در شروع و ماه‌های اول

• سطح CPK در صورت درد عضلانی

• ضربان قلب

• علائم تنفسی

🔄 تداخلات دارویی

• متابولیسم عمدتاً از طریق CYP3A4

• احتیاط در مصرف همزمان با:

  • مهارکننده‌های قوی CYP3A

  • القاکننده‌های قوی CYP3A

• پایش در مصرف همزمان با داروهای کاهنده ضربان قلب

🧪 نکات بالینی کلیدی (Clinical Pearls)

• در بسیاری از مطالعات، نسبت به Crizotinib بقای بدون پیشرفت (PFS) طولانی‌تری نشان داده است.

• کنترل عالی متاستازهای مغزی یک مزیت درمانی مهم است.

• انتخاب بیمار مبتنی بر تست مولکولی دقیق، حیاتی است.

👨‍⚕️ مناسب چه کسانی است؟

• متخصصین انکولوژی

• مراکز درمان سرطان ریه

• کلینیک‌های درمان هدفمند مولکولی

• داروخانه‌های تخصصی انکولوژی

🧠 جمع‌بندی تخصصی

Alecensa 150 mg (Alectinib) یک مهارکننده نسل دوم ALK با اثربخشی بالا و نفوذ مناسب به CNS است که استاندارد درمان خط اول در NSCLC ALK-positive محسوب می‌شود. انتخاب صحیح بیمار و پایش عملکرد کبد و عضلات برای استفاده ایمن و مؤثر از این دارو ضروری است.

نام دارو: Alecensa®
ماده مؤثره: Alectinib
دوز: 150 mg
فرم دارویی: کپسول خوراکی
کلاس دارویی: ALK Tyrosine Kinase Inhibitor

اندیکاسیون اصلی:
NSCLC متاستاتیک ALK-positive

مکانیسم اثر:
مهار انتخابی ALK و مهار سیگنالینگ توموری

دوز رایج:
600 mg دو بار در روز

پایش‌های ضروری:
LFT | CPK | ضربان قلب | علائم تنفسی

مزیت کلیدی:
نفوذ بالا به CNS و کنترل متاستاز مغزی

وضعیت مصرف:
داروی نسخه‌ای – درمان هدفمند تحت نظر انکولوژیست