ایمونوتراپیها
پودر قابل تزریق ولکید 3.5 میلیگرم چیست؟
ولکید 3.5 میلیگرم یک داروی ضدسرطان بسیار تخصصی است که ماده فعال آن بورتزومیب (Bortezomib) میباشد.
این دارو در دسته مهارکنندههای پروتئازوم قرار میگیرد و یکی از مهمترین و مؤثرترین داروها برای درمان میلوم متعدد (Multiple Myeloma) و لنفوم سلول مانتل (MCL) به شمار میرود.
ولکید به صورت پودر لیوفیلیزه برای تزریق وریدی یا زیرجلدی ارائه میشود و پیش از مصرف باید توسط متخصص رقیقسازی گردد.
معرفی علمی ولکید
ولکید محصول شرکت دارویی
Velcade
است و یکی از رایجترین داروهای خط اول و خط دوم درمان سرطانهای خونی میباشد.
ماده فعال آن:
Bortezomib
از طریق مهار پروتئازوم 26S در سلولهای سرطانی باعث توقف چرخه سلولی، تجمع پروتئینهای غیرطبیعی و در نهایت مرگ سلول سرطانی (Apoptosis) میشود.
موارد مصرف ولکید 3.5 mg
1. میلوم متعدد (Multiple Myeloma)
ولکید یکی از اصلیترین داروهای درمان میلوم است و میتواند:
-
اندازه تومور را کاهش دهد
-
درد استخوانی را بهبود دهد
-
عملکرد مغز استخوان را تعدیل کند
2. لنفوم سلول مانتل (Mantle Cell Lymphoma)
در بیماران مقاوم یا عودکرده، ولکید یکی از گزینههای استاندارد درمان است.
3. درمان ترکیبی
ولکید در بسیاری از پروتکلهای ترکیبی مورد استفاده قرار میگیرد:
-
Velcade + Dexamethasone
-
VRD (Velcade + Revlimid + Dexamethasone)
-
VCD (Velcade + Cyclophosphamide + Dexamethasone)
مکانیسم اثر ولکید
این دارو با مهار پروتئازوم مانع شکستهشدن پروتئینهای اضافی در سلول میشود. تجمع پروتئینها موجب:
-
اختلال در چرخه رشد سلولی
-
ایجاد استرس در شبکه آندوپلاسمی
-
مهار مسیر NF-kB
-
مرگ برنامهریزیشده سلولهای سرطانی
این مکانیسم ولکید را به یکی از قویترین داروها در درمان سرطانهای خونی تبدیل کرده است.
شکل دارویی و ویژگیها
هر ویال پودر لیوفیلیزه 3.5 میلیگرمی بورتزومیب دارد.
پس از رقیقسازی میتواند به صورت وریدی (IV) یا زیرجلدی (SC) تزریق شود.
مزایای تزریق زیرجلدی:
-
عوارض نورولوژیک کمتر
-
تحملپذیری بهتر در بیماران مسن
نحوه مصرف و دوز ولکید
دوز مصرف ولکید بر اساس سطح بدن بیمار (BSA) تعیین میشود:
دوز استاندارد:
-
1.3 mg/m²
-
دو بار در هفته
-
مطابق چرخههای 21 یا 28 روزه
در برخی طرحهای درمانی، مصرف هفتهای یکبار نیز تجویز میشود.
روش تزریق:
-
تزریق وریدی طی 3 تا 5 ثانیه
یا -
تزریق زیرجلدی در ناحیه شکم یا ران
مصرف باید فقط توسط پزشک متخصص انکولوژی انجام شود.
فارماکوکینتیک
-
جذب: سریع
-
متابولیسم: کبدی (مسیری مشابه CYP450)
-
دفع: مدفوع و ادرار
-
نیمهعمر: 9 تا 15 ساعت
در بیماران با نارسایی کبدی، تنظیم دوز ضروری است.
عوارض احتمالی ولکید 3.5 mg
عوارض شایع:
-
نوروپاتی محیطی (بیحسی و گزگز دست و پا)
-
خستگی
-
تهوع
-
اسهال یا یبوست
-
کاهش گلبولهای سفید و پلاکت
-
زخم دهانی
عوارض مهم و جدی:
-
نوتروپنی شدید
-
مشکلات قلبی (نادر)
-
سندرم لیز تومور
-
عفونتهای ویروسی یا باکتریایی
-
افت فشار خون هنگام ایستادن
پایش منظم آزمایش خون در طول درمان ضروری است.
موارد منع مصرف
-
حساسیت به بورتزومیب یا بورون
-
بیماری شدید قلبی یا ریوی بدون کنترل
-
عفونت فعال و درماننشده
-
بارداری و شیردهی
بیماران با مشکلات کبدی یا سابقه نوروپاتی باید با احتیاط درمان شوند.
تداخلات دارویی
مصرف همزمان ولکید با داروهای زیر نیازمند احتیاط است:
-
داروهای مهارکننده CYP3A4
-
داروهای مؤثر بر اعصاب محیطی
-
داروهای ضدویروس
-
واکسنهای زنده
-
داروهای کاهنده ایمنی
مصرف الکل نیز ممکن است عوارض را تشدید کند.
نکات مهم برای بیمار
-
پرهیز از رانندگی در صورت سرگیجه یا بیحسی
-
نوشیدن مایعات کافی
-
مراقبت از دهان برای جلوگیری از موکوزیت
-
اعلام سریع علائم عفونت به پزشک
-
پرهیز از بارداری تا پایان دوره درمان
نحوه نگهداری
-
نگهداری ویال در دمای اتاق کنترلشده
-
محافظت از نور
-
استفاده بلافاصله پس از رقیقسازی
-
نگهداری دور از دسترس کودکان
سوالات پرتکرار
آیا ولکید باعث ریزش مو میشود؟
در مقایسه با بسیاری از داروهای شیمیدرمانی، ریزش مو در ولکید نادرتر است.
تزریق زیرجلدی بهتر است یا وریدی؟
تزریق زیرجلدی معمولاً عوارض عصبی کمتری دارد.
چه زمانی اثر درمانی آغاز میشود؟
معمولاً پس از 2 تا 4 چرخه درمان، پاسخ اولیه قابل مشاهده است.
آیا ولکید ایمن است؟
در صورت استفاده تحت نظارت انکولوژیست و پایش منظم، ولکید یکی از درمانهای استاندارد و قابلاعتماد برای سرطانهای خونی است.
جمعبندی
پودر قابل تزریق ولکید 3.5 میلیگرم یک داروی ضدسرطان قدرتمند است که با مهار پروتئازوم باعث توقف رشد سلولهای سرطانی در بیماریهایی مانند میلوم متعدد و لنفوم سلول مانتل میشود. این دارو با وجود عوارض احتمالی، از مهمترین گزینههای درمانی در هماتولوژی محسوب میگردد و باید فقط با نظر پزشک متخصص مصرف شود.
نقد و بررسیها
حذف فیلترهاهنوز بررسیای ثبت نشده است.