Plavix® 75 mg | کلوپیدوگرل – مهارکننده گیرنده P2Y12 در پیشگیری از حوادث ترومبوتیک

Plavix 75 mg حاوی کلوپیدوگرل (Clopidogrel) است؛ یک داروی آنتی‌پلاکت خوراکی از گروه مهارکننده‌های گیرنده P2Y12 آدنوزین دی‌فسفات (ADP) که با مهار تجمع پلاکتی، خطر وقوع حوادث آترواسکلروتیک و ترومبوتیک را کاهش می‌دهد. این دارو یکی از ارکان اصلی درمان ضدپلاکتی در بیماران قلبی–عروقی محسوب می‌شود.

🔬 ترکیب و کلاس دارویی

• ماده مؤثره: Clopidogrel

• کلاس دارویی: P2Y12 Platelet Aggregation Inhibitor

• فرم دارویی: قرص خوراکی 75 mg

• مسیر مصرف: خوراکی، روزانه

🧠 مکانیسم اثر (Mechanism of Action)

کلوپیدوگرل یک پرو‌دارو است که پس از متابولیسم کبدی (عمدتاً توسط CYP2C19) به متابولیت فعال تبدیل می‌شود.

این متابولیت با:

• اتصال غیرقابل برگشت به گیرنده P2Y12 روی پلاکت‌ها

• مهار فعال‌سازی کمپلکس GPIIb/IIIa

• جلوگیری از اتصال فیبرینوژن

باعث مهار تجمع پلاکتی تا پایان عمر پلاکت (۷–۱۰ روز) می‌شود.

🔑 پاسخ دارویی وابسته به فعالیت آنزیم CYP2C19 است (پلی‌مورفیسم ژنتیکی اهمیت دارد).

📌 اندیکاسیون‌های درمانی

• سندرم حاد کرونری (ACS)

  • همراه با آسپیرین (DAPT)

• پس از استنت‌گذاری کرونری

• پیشگیری از سکته مغزی ایسکمیک

• بیماری شریان محیطی (PAD)

• پیشگیری ثانویه حوادث آترواسکلروتیک

💊 دوز و نحوه مصرف

• دوز نگهدارنده: 75 mg روزانه

• در ACS ممکن است با دوز بارگیری (Loading dose) 300–600 mg شروع شود

• مصرف با یا بدون غذا

⚠️ قطع ناگهانی پس از استنت‌گذاری ممکن است خطر ترومبوز استنت را افزایش دهد.

⚠️ عوارض جانبی و هشدارها

عوارض شایع:

• خونریزی خفیف (بینی، لثه)

• کبودی

• ناراحتی گوارشی

عوارض مهم:

• خونریزی شدید

• ترومبوسیتوپنی

• TTP (نادر اما جدی)

احتیاط در:

• بیماران با ریسک بالای خونریزی

• مصرف همزمان با ضدانعقادها

• جراحی برنامه‌ریزی‌شده (قطع 5 روز قبل)

🧪 پایش‌های ضروری

• علائم خونریزی

• CBC در موارد خاص

• ارزیابی تداخلات دارویی

• در برخی موارد بررسی ژنتیک CYP2C19

🔄 تداخلات دارویی

• مهارکننده‌های قوی CYP2C19 (مانند Omeprazole)
  → کاهش اثربخشی کلوپیدوگرل

• مصرف همزمان با:

  • NSAIDs

  • وارفارین

  • DOACها
    → افزایش ریسک خونریزی

🧠 جایگاه درمانی (Clinical Positioning)

• یکی از ارکان Dual Antiplatelet Therapy (DAPT)

• جایگزین مناسب در بیمارانی که آسپیرین را تحمل نمی‌کنند

• انتخاب اقتصادی‌تر نسبت به مهارکننده‌های نسل جدید P2Y12 در برخی بیماران

نام دارو: Plavix®
ماده مؤثره: Clopidogrel
دوز: 75 mg
فرم دارویی: قرص خوراکی
کلاس دارویی: P2Y12 Platelet Inhibitor

اندیکاسیون‌های اصلی:
ACS | پس از استنت | سکته ایسکمیک | PAD

مکانیسم اثر:
مهار غیرقابل برگشت گیرنده P2Y12 پلاکتی

دوز رایج:
75 mg روزانه

هشدار کلیدی:
ریسک خونریزی

تداخل مهم:
مهارکننده‌های CYP2C19 (مثل Omeprazole)

وضعیت مصرف:
داروی نسخه‌ای