ایمونوتراپیها
Xeloda® (Capecitabine) 500 mg
کاپسیتابین – شیمیدرمانی خوراکی پرو-داروی 5-FU
Xeloda 500 mg حاوی کاپسیتابین (Capecitabine) است؛ یک پرو-داروی خوراکی 5-فلورواوراسیل (5-FU) که بهصورت انتخابیتر در بافت تومور به متابولیت فعال تبدیل میشود. این ویژگی باعث اثربخشی مناسب با سهولت مصرف خوراکی و امکان درمان سرپایی در سرطانهای شایع دستگاه گوارش و پستان شده است.
🔬 ترکیب و کلاس دارویی
-
ماده مؤثره: Capecitabine
-
دوز: 500 mg
-
کلاس دارویی: Antimetabolite (Fluoropyrimidine)
-
فرم دارویی: قرص خوراکی
-
مسیر مصرف: خوراکی
🧠 مکانیسم اثر (Mechanism of Action)
کاپسیتابین طی چند مرحله آنزیمی در کبد و سپس درون بافت تومور به 5-FU تبدیل میشود. 5-FU با:
-
مهار Thymidylate Synthase → اختلال در سنتز DNA
-
ادغام در RNA → اختلال در عملکرد RNA
باعث توقف چرخه سلولی و مرگ سلولهای با تکثیر سریع میشود.
🔑 تبدیل نهایی عمدتاً توسط آنزیم Thymidine Phosphorylase (بیشبیان در تومور) انجام میشود و هدفگیری نسبی تومور را بهبود میدهد.
📌 اندیکاسیونهای درمانی
Xeloda 500 mg در درمان:
-
سرطان کولورکتال
-
درمان کمکی (Adjuvant) پس از جراحی
-
بیماری متاستاتیک (بهتنهایی یا ترکیبی)
-
-
سرطان پستان
-
متاستاتیک یا پیشرفته، بهویژه پس از شکست درمانهای قبلی
-
-
سرطان معده (در برخی پروتکلهای ترکیبی)
💊 دوز و نحوه مصرف
دوز بر اساس سطح بدن (BSA) محاسبه میشود.
نمونه رژیمهای رایج:
-
1250 mg/m² دو بار در روز
روزهای 1 تا 14 از هر سیکل 21 روزه -
مصرف حداکثر تا 30 دقیقه پس از غذا (صبح و عصر)
⚠️ تنظیم دوز در نارسایی کلیوی ضروری است. قطع یا کاهش دوز در صورت بروز سمیت انجام میشود.
⚠️ هشدارهای مهم
🔴 سندرم دست–پا (Hand–Foot Syndrome)
-
اریتم، درد، پوستهریزی کف دست و پا
-
نیازمند کاهش دوز/وقفه درمان
🔴 اسهال شدید و دهیدراسیون
-
مدیریت سریع و آموزش بیمار ضروری است
🔴 کمبود آنزیم DPD
-
ریسک سمیت شدید و تهدیدکننده حیات
-
در صورت شک بالینی، بررسی ژنتیکی/آنزیمی توصیه میشود
⚠️ عوارض جانبی
شایع:
-
اسهال
-
تهوع/استفراغ
-
خستگی
-
سندرم دست–پا
جدی:
-
نوتروپنی
-
سمیت گوارشی شدید
-
سمیت قلبی (نادر)
-
نارسایی کلیوی ثانویه به دهیدراسیون
🧪 پایشهای ضروری
-
CBC
-
عملکرد کلیه (CrCl)
-
ارزیابی علائم گوارشی و HFS
-
عملکرد کبد (در درمانهای طولانی)
🔄 تداخلات دارویی
-
وارفارین → افزایش INR و خطر خونریزی
-
فنیتوئین → افزایش سطح دارو
-
مهارکنندهها/القاکنندههای آنزیمی میتوانند پروفایل سمیت را تغییر دهند
🧠 جایگاه درمانی (Clinical Positioning)
-
جایگزین خوراکی 5-FU تزریقی در بسیاری از پروتکلها
-
مناسب درمان سرپایی با حفظ اثربخشی
-
نیازمند آموزش دقیق بیمار برای مدیریت عوارض و پایبندی به رژیم
نام دارو: Xeloda®
ماده مؤثره: Capecitabine
دوز: 500 mg
کلاس: Fluoropyrimidine (Antimetabolite)
فرم: قرص خوراکی
اندیکاسیونها:
سرطان کولورکتال | سرطان پستان | معده (منتخب)
دوز رایج:
1250 mg/m² دو بار در روز (14/21)
نحوه مصرف:
بعد از غذا (≤30 دقیقه)
هشدار کلیدی:
سندرم دست–پا، اسهال شدید، کمبود DPD
پایش ضروری:
CBC | کلیه | علائم گوارشی/HFS
وضعیت مصرف:
داروی تخصصی انکولوژی – نسخهای
نقد و بررسیها
حذف فیلترهاهنوز بررسیای ثبت نشده است.